Fyrsti málsverður haustsins

fiskur

Fyrsti fjáröflunarmálsverður Friðarhúss á þessu hausti verður haldinn föstudagskvöldið 30. september n.k. Fiskisúpugengið Lára Jóna, Alvin og Þorvaldur gera sína víðfrægu og sívinsælu fiski- og sjávarréttasúpu (sem er svo hnausþykk að í raun ætti hún að teljast kássa).

 

Matseðill:

  • Fiskisúpa friðarsinnans
  • Grænmetissúpa róttæklingsins
  • Brauð
  • Eftirréttur

Að borðhaldi loknu mun Ásdís Thoroddsen lesa úr nýútkominni skáldsögu. Húsið opnar að venju kl. 18:30 en borðhald hefst kl. 19:00. Verð kr. 2.000. Hjartanlega velkomin.

Ávarp á kertafleytingu í Reykjavík

Snorri_mynd1

Ljósmynd: Snorri Þór Tryggvason

Hildur Knútsdóttir flutti meðfylgjandi ávarp á kertafleytingunni í Reykjavík 9. ágúst sl.

Dómsdagsklukkan er þrjár mínútur í miðnætti

Klukkuna stillir Vísinda- og öryggisráð tímaritsins Bulletin of the Atomic Scientists ásamt ráðgjafahóHildurKnutspi ritsins. Tímaritið var stofnað árið 1945 af hópi vísindamanna sem tók þátt í Manhattan-verkefninu, sem framleiddi fyrstu kjarnavopnin í seinni heimsstyrjöldinni. Eftir að vopnin voru notuð gegn fólki í Hiroshima og Nagasaki fyrir sjötíu og einu ári síðan sögðu vísindamennirnir að þeir gætu ekki lengur þvegið hendur sínar af þeim afleiðingum sem af vinnu þeirra hlutust. Svar þeirra var að stofna tímaritið, og berjast gegn notkun kjarnavopna.

Og Dómsdagsklukka þeirra hefur talið niður að stórfelldum, hnattrænum hörmungum síðan árið 1947. Og þá, árið 1947, í upphafi Kalda stríðsins, stóð Dómsdagsklukkan í sjö mínútum í miðnætti. Síðan þá hefur vísirinn tifað, stundum fram og stundum aftur, allt eftir ástandi heimsins hverju sinni og þeim ógnum sem Vísinda- og öryggisráðið telur að okkur stafa. Og eftir því sem heimurinn breytist þá hafa aðrar ógnir en kjarnorkuváin verið teknar með í reikninginn. Núna skoðar ráðið líka ógnir sem stafa af nýjum uppfinningum, orkumálum, svæðisbundnum átökum og síðast, en alls ekki síst, vegna loftslagsbreytinga af mannavöldum.

Dómsdagsklukkan er þrjár mínútur í miðnætti.

Næst svartnættinu komumst við árið 1953, þegar bæði Bandaríkin og Sovétríkin prófuðu með nokkurra mánaða millibili kjarnavopn. Þá var Dómsdagsklukkan stillt á tvær mínútur í miðnætti. Það er erfitt að trúa því að einungis átta árum eftir hinar hryllilegu árásir sem við minnust hér í kvöld hafi einhverjir í alvörunni hugleitt að nota kjarnavopn gegn fólki.

En það virðist vera Akkilesarhæll mannkynsins að eiga erfitt með að læra af mistökum. Eins og erfðasyndin, sú sem er borin á milli kynslóða, sé sú að við séum dæmd til þess að endurtaka sömu vitleysuna, sömu hörmungarnar, aftur og aftur.

Það er ekki að ástæðulausa að ýmsir fylgjast nú með ugg í brjósti með þeim atburðum sem eiga sér stað í heimsbyggðinni um þessar mundir. Rússland þenur sig. Bretland kýs að hætta í Evrópusambandinu og ógnar þannig brothættri einingu í Evrópu. Stórhættulegur brjálæðingur virðist í alvörunni eiga séns á því að verða kosinn forseti valdamesta ríkis heims í haust. Fjöldi flóttamanna í heiminum hefur aldrei verið meiri og straumurinn fer vaxandi. Konur, karlar og börn flýja loftárásir og stríð og þeir sem drukkna ekki á Miðjarðarhafi er tekið eins og glæpamönnum þegar þeim ætti að vera boðið öruggt skjól.

Og hvarvetna virðist uppgangur hægriöfgaafla aukast. Ísland er þar því miður ekki undanskilið.

Síðastliðinn júnímánuður var sá heitasti síðan mælingar hófust. Hann var fjórtándi mánuðurinn í röð sem slær hitamet. Loftslagsvísindamenn segja að það sé 99% öruggt að árið 2016 verði heitasta ár síðan mælingar hófust. Og árið er rétt hálfnað. Loftslagsvísindamenn eru ekki þekktir fyrir að gaspra eitthvað út í bláinn. Þeim hefur frekar verið legið á hálsi fyrir að vera of varkárir í tali. Og nú tala sumir þeirra um neyðarástand.

Einhverjir sjá allt sem ég taldi upp hérna áðan kannski sem einangruð, óskyld atvik. En ég held að þetta séu bara ólíkar birtingamyndir af sama fyrirbærinu, nokkrir hausar á sama, marghöfða skrímslinu. Við gætum kannski kallað skrímslið heimsvaldastefnu, fasisma, feðraveldi eða kapítalisma. En ég held að þau fyrirbæri séu kannski bara enn aðrir hausar og að skrímslið sjálft sé ennþá stærra.

Það hefur verið bent á ýmis líkindi í samtímanum, bæði í atburðum og orðræðu, sem minna óþægilega á upphaf seinni heimsstyrjaldar. Og maður spyr sig hvort við séum, í alvörunni, næstum því komin með fingurinn á hnappinn, í þann mund að endurtaka sömu mistökin aftur.

Dómsdagsklukkan er þrjár mínútur í miðnætti.

Hún hefur staðið í þremur mínútum síðan árið 2015, en þá var hún færð úr fimm mínútum í. Ástæðurnar fyrir því að vísarnir voru hreyfðir voru:

  • skortur á viðbrögðum heimsins til að sporna gegn loftslagsbreytingum
  • fjöldi kjarnorkuvopna á heimsvísu
  • möguleikinn á því að kjarnavopn yrðu notuð í átökum
  • og skortur á öryggi í kjarnorkuverum.

Og í ár, hinn 26. janúar 2016, tilkynnti tímaritið Bulletin of the Atomic Scientists að vísarnir stæðu í stað á milli ára. Í tilkynningunni, sem tímaritið sendi frá sér, stóð: „Við, meðlimir í Vísinda- og öryggisráði […] viljum vera alveg skýr varðandi þá ákvörðun okkar að færa ekki vísana árið 2016: Sú ákvörðun er ekki góðar fréttir, heldur tjáning á ótta okkar vegna þess að leiðtogum heimsins hefur enn og aftur mistekist að beina kröftum sínum og athygli að því að minnka þá gríðarlegu ógn sem okkur stafar af kjarnavopnum og loftslagsbreytingum. Þegar við köllum þessar ógnir tilvistarlegar, þá er það vegna þess að við meinum það bókstaflega. Þær ógna tilvist samfélaga og ættu þar af leiðandi að vera algjört forgangsatriði leiðtoga sem láta sér annt um þegna sína og lönd.“

Dómsdagsklukkan er þrjár mínútur í miðnætti.

Skyldi hún einhverntímann slá tólf? Og hvað gerist þá?

Samkvæmt rannsókn sem ég las nýlega er meðal Bandaríkjamaður fimm sinnum líklegri til þess að deyja í atburði þar sem stór hluti mannkyns þurrkast út en að deyja í bílslysi. Við allar rannsóknir ber auðvitað að setja fyrirvara. En samt. Fimm sinnum líklegri. Við tölum mikið um umferðaröryggi. Hér er Umferðarstofa og Samgöngustofa og umferðarlögregla. Við sektum fyrir umferðarlagabrot. Það eru hraðamyndavélar við vegi. Við kennum börnum umferðarreglurnar og vörum þau við hættum sem stafa af bílum.

En tölum við nógu mikið um tilvistaröryggi? Tölum við nógu mikið um hættuna sem samfélagi okkur stafar af kjarnavopnum? Tölum við nógu mikið um þær ógnir sem breytt loftslag jarðar hefur í för með sér? Afhverju er ekki loftslagsráðuneyti á Íslandi? Hvers vegna er ekki loftslagsráðherra? Hvar er loftslagseftirlitið? Afhverju standa íslensk stjórnvöld að olíuleit á Íslandsmiðum, og grafa þannig undan öllum alþjóðlegum samningum um loftslagsmál? Afhverju er Ísland í hernaðarbandalagi? Hvers vegna hefur það ekki verið gert upp að íslenska ríkið hafi stutt innrásir? Afhverju tökum við ekki á móti fleiri flóttamönnum? Og afhverju eru íslensk orkufyrirtæki að selja græn vottorð til erlendra kjarnorkuvera? Samkvæmt upprunavottorðum er hlutfall kjarnorku í rafmagnsframleiðslu hér á landi 23%. Og hlutfall jarðefnaeldsneytis er 32%.

Dómsdagsklukkan er þrjár mínútur í miðnætti.

Hvað gerist ef hún slær tólf?

Það er svo skrýtið að mannkynið býr yfir tækninni til að rústa öllu lífi á jörðinni, en við virðumst ekki búa yfir orðunum til að tala um það.

En samt eru orðin það eina sem við höfum.

Við, sem höfum ekki aðgang að stjórnborðinu með öllum tökkunum, hvað getum við annað gert en að tala? Við getum starað á klukkuna í þögulli skelfingu og horft á vísana tifa í átt að eilífðinni.

Eða við getum látið í okkur heyra.

Við getum krafist aðgerða gegn loftslagsbreytingum. Við getum krafist heims án kjarnavopna. Við getum gert það sem við erum samankomin hérna í kvöld til að gera: Haldið á lofti minningu þeirra rúmlega 200.000 sálna sem létust í kjölfar árásanna fyrir sjötíu og einu ári og tryggt að það verði aldrei aftur Hiroshima og aldrei aftur Nagasaki.

Kertafleyting í Reykjavík & Akureyri 9. ágúst

kertafleyting 16

Árið 1985 var kertum í fyrsta sinn fleytt hér á landi í minningu fórnarlamba kjarnorkuárásanna á Hírósíma og Nagasaki. Í ár verður kertum fleytt þriðjudagskvöldið 9. ágúst kl. 22:30 í Reykjavík við suðvesturbakka Tjarnarinnar (við Skothúsveg).

Hildur Knútsdottir rithöfundur flytur ávarp en Hilmar Guðjónsson leikari verður fundarstjóri.  Flotkerti eru seld við Tjörnina.   Aðgerðin er á vegum Samstarfshóps friðarhreyfinga, sem er samstarfsverkefni ýmissa friðarsamtaka og -hópa.

Á Akureyri verður keyrtafleytingin að vanda við Minjasafnstjörnin en hefst kl. 22:00. Ræðumaður nyrðra verður Jóhann Ásmundsson.

Aumur feluleikur stjórnvalda

An aerial view of the ramp areas and facilities of the 57th Fighter Interceptor Squadron, with other facilities in the background.

Eins og fram hefur komið í fjölmiðlum, hafa íslensk og bandarísk stjórnvöld undirritað samkomulag sem stefnir að því að festa enn í sessi hernaðarumsvif Bandaríkjahers á Íslandi. Samkomulagið opnar á sameiginlegar heræfingar, víkur að viðveru kafbátaleitarvéla á Keflavíkurflugvelli og miðar við aukið æfingarflug orrustuþota, svokallaða loftrýmisgæslu.

Það segir sína sögu um samkomulag þetta að tilkynnt er um það á hásumri, þegar ljóst er að þjóðfélagsumræða er í lágmarki. Er það augljóst merki um að ráðamenn geri sér fyllilega grein fyrir því hversu óvinsælar þessar ráðstafanir eru.

Samtök hernaðarandstæðinga árétta andstöðu sína við hernaðarumsvif á Íslandi og hvers kyns heræfingar. Jafnframt minna þau á þá stefnu að Varnarsamningnum við Bandaríkin skuli sagt upp.

Friðarmálsverður á maímánaðar

étið til friðar

Fjáröflunarmálsverður Friðarhúss verður haldinn föstudagskvöldið 27. maí n.k. Það er mæðgurnar Hildur Margrétardóttir og Una Hildardóttir sem taka yfir eldhúsið í þetta skiptið og bjóða upp á:
  • Spagettí carbonara
  • Spagettí með valhnetum (poor man’s spaghetti)
  • Brauðstangir
  • Tíramisu og kaffi á eftir

 

Að loknum málsverði les Hertha Maria Richardt Úlfarsdóttir úr smásögu sinni og Skúli mennski tekur nokkur lög.

Borðhald hefst kl. 19. Verð kr. 2000.

Öll velkomin.

Stríð um heimsyfirráð: Hnattræn auðvaldselíta þolir ekki sjálfstæð ríki

Þórarinn Hjartarson á Akureyri, félagsmaður í SHA, sendi Friðarvefnum þennan pistil um alþjóða- og efnahagsmál. Aðsendar greinar á Friðarvefnum eru að sjálfsögðu verk höfunda sinna og þurfa ekki endilega að endurspegla stefnu vefritsins eða Samtaka hernaðarandstæðinga.

„Það er alheimsstríð, það er allsherjar tríð og það er eyðilegging. Það á sín rök, það er hluti hnattræns kapítalisma. Á núverandi stigi er þetta þó ekki barátta gegn sósíalisma, en það er barátta gegn þjóðlegum kapítalisma. Með öðrum orðum, það eru hinar hnattrænu auðvaldselítur – aðallega ensk-amerískar þar sem hinar miklu fjármálamiðstöðvar Wall Street og London ráða för – gegn kapítalískum keppinautum, sem vel má nefna: Rússland og Kína – Kína er ekki kommúnískt land, Kína er kapítalískt land, í raun mjög þróað kapítalískt land, og eins er um Íran.“ Halda áfram að lesa

Morgunkaffi SHA

Morgunkaffi SHA á 1. maí er víðfræg samkoma og í hugum margra ómissandi hluti af baráttudegi verkalýðsins. Húsið opnar kl. 11, en ganga verkalýðsfélaganna fer af stað kl. 13:30.

Öll velkomin í 1. maí-kaffið í Friðarhúsi, Njálsgötu 87.

Verð kr. 500

Aprílmálsverður Friðarhúss

thiebaud-buffet

Fjáröflunarmálsverður Friðarhúss verður haldinn föstudagskvöldið 29. apríl n.k. Að þessu sinni munu fulltrúar í miðnefnd leggja til krásir á veglegt hlaðborð:

  • Kjúklingur í mangó-chutney meðstjórnandans
  • Kjúklingur í kúskús ritarans
  • Pastasalat formannsins
  • Blómkálsgratín skjalavarðarins
  • Brauð að hætti eiginmanns meðstjórnanda
  • Salat
  • Kaffi á eftir

Að borðhaldi loknu mun Una Hildardóttir, félagi í SHA og gjaldkeri VG, flytja stutta hugvekju um friðarmál og mótmælatrúbadorinn Hemúllinn tekur lagið.

Borðhald hefst kl. 19. Verð kr. 2000. Öll velkomin.

Gleymda hernámið – fundur um Vestur Sahara

karte-westsahara-dw
Fundur um hernám Marokkóstjórnar á Vestur Sahara í Friðarhúsi, Njálsgötu 87, þriðjudagskvöldið 5. apríl kl. 20.
Erik Hagen framkvæmdastjóri norsku Vestur-Saharasamtakanna og forystumaður í Evrópusamtökum um sama málefni heimsækir Ísland á vegum Vinafélags Vestur Sahara á Íslandi og heldur fund í Friðarhúsini. Hann gerir grein fyrir sögu hernáms Marokkóstjórnar í landinu og fjallar um þróun mála síðustu misserin, sem er býsna hröð. Hvað getur Ísland gert í málinu?
Fundurinn er öllum opinn og fer fram á ensku.

„Arabíska vorið“ í Sýrlandi

Þórarinn Hjartarson á Akureyri, félagsmaður í SHA, sendi Friðarvefnum þennan pistil um stríðið í Sýrlandi. Aðsendar greinar á Friðarvefnum eru að sjálfsögðu verk höfunda sinna og þurfa ekki endilega að endurspegla stefnu vefritsins eða Samtaka hernaðarandstæðinga.

„Átökin í Sýrlandi hófust í apríl 2011 þegar friðsöm mótmæli að fyrirmynd byltinganna í Egyptalandi og Túnis breyttust í mótmæli gegn einræðisstjórn landsins. Ríkisstjórnin brást við eins og sönn illmenni gera. Fyrst sáu öryggissveitir um að taka aðgerðarsinna af lífi… Því næst hófu hersveitir að skjóta á mótmælendur og það endaði með að mótmælendurnir skutu á móti….“ (eyjan.pressan.is 2. sept 2013) Halda áfram að lesa